Rekreacja - Szlak kajakowy rzeki Drwęcy

Rzeka Drwęca - to dopływy rzeki Wisty, rzeka nizinna o długości całkowitej cieku 219,3 km,  szerokość średnia 12,00 m, głębokość średnia 2,50 m, wodny rezerwat przyrody i najdłuższy rezerwat ichtiologiczny w Polsce, ochronie podlega środowisko wodne i bytujące w nim ryby: pstrąg, łosoś szlachetny, troć, certa, minag rzeczny. Drwęca jest atrakcyjnym szlakiem wodnym. Zaskakuje swoim zmiennym obliczem, raz jest dziką, krętą rzeką, aby za chwilę leniwie toczyć swe wody szeroką pradoliną rzeczną.

0,0km
Spływ kajakowy malowniczą rzeką Drwęcą rozpoczynamy od mostu drogowego na trasie Iława - Sampława (droga krajowa 536) w miejscowości Rodzone. gdzie wodujemy kajaki z prawego brzegu, za mostem drogowym. Tuż przy moście, wody Drwęcy zasila lewobrzeżny dopływ: rzeka Sandela. Jest tu dogodne miejsce biwakowe z umocnionym nabrzeżem i zagospodarowaną łąką u miejscowego gospodarza.

3,4km
Przed nami kamienno - ceglany most kolejowy magistrali kolejowej Warszawa – Gdańsk, pod którym przepływamy. Most został wybudowany w 1876 r., a jego konstrukcja zachwyca detalami np. przyczółki wzmocnione kamieniem ciosanym.

6,7km
Z prawej strony widoczne są w oddaleniu zabudowania wsi Pustki (dawny folwark biskupów chełmińskich). Po kilku minutach płynięcia, pojawia się przed nami drogowy most, na drodze lokalnej Rakowice - Pustki - Radomno. Dolina rzeki zwęża się z prawej strony i pojawiają się wysokie wzniesienia, tworząc naturalną osłonę doliny Drwęcy.

W okresie zimowym obszar ten ma zdecydowanie cieplejszy klimat, powstały w wyniku osłonowego działania wzgórz z jednej strony oraz ściany lasów mieszanych z drugiej.

10,3km
Po przepłynięciu około kilometra za mostem z prawej strony ujrzymy ujście prawobrzeżnego dopływu - strumienia Ruda zwanego Radomka którą możemy dopłynąć pod prąd po ok. 400 m do Kliniki SpaMedycyna Naturalna i Rehabilitacja NZOZ „Ruda-Dwór”, która oferuje Gościom noclegi i wypoczynek połączony z profilaktyką www.klinika-ruda.com.pl . Albo płynąc dalej Drwęcą napotkamy pojedyncze przeszkody w postaci powalonych przez bobry drzew.

Z lewej strony pojawiają się zabudowania dużej wsi sołeckiej Bratian (wieś sołecka położona w miejscu ujścia rzeki Wel do Drwęcy; nazwa wsi, jak podają nieudokumentowane przekazy ludowe wywodzi się od imienia brata Jana z Sandomierza, który w nagrodę za dobrą służbę w szeregach zakonu krzyżackiego, otrzymał dobra bratiańskie i wybudować miał tu w wieku XIII zamek obronny: wieś posiada herb, który wg Jana Długosza przedstawia złote rogi jelenia na srebrnym tle; najstarsza wzmianka o Bratianie pochodzi z roku 1343). W pobliżu, ok. 200 m od mostu, przy drodze krajowej 15, na wypoczynek zaprasza Zajazd „Wrota Mazur”, który oferuje Gościom całoroczne noclegi w komfortowych pokojach.
www.it.umnowemiasto.pl .

Przepływamy pod nowym mostem drogowym na drodze krajowej 15, a z lewej strony pojawia się ujście największego lewobrzeżnego dopływu - rzeki Wel (długość całkowita cieku 118 km, szerokość średnia 8,00 m, głębokość średnia 1,50 m).

Omijamy pierwszą odnogę widoczną za mostem, a wpływamy w drugą odnogę rzeki Wel, gdzie po ok. 150 m możemy zacumować za zgodą gospodarza terenu - na dziedzińcu dawnego młyna, na krótki odpoczynek i zrobienie niezbędnych zakupów.

Po krótkim pobycie we wsi ruszamy w dół rzeki, wypływamy z ujścia Welu i przed nami ukazuje się kolejny most drogowy, rzeka poszerza swoje koryto, a nurt lekko przyspiesza. Rzeka meandrując zbliża nas do zlokalizowanej na lewym brzegu rzeki miejscowości Mszanowo (wzmiankowana po raz pierwszy w roku 1327 pod nazwą „Wipsanow” przy okazji nadania przez biskupa chełmińskiego Otto, Mikołajowi z Tylic ziem, które leżały między jego dotychczasową posiadłością a Drwęcą i Walem; w roku 1546 kapituła chełmińska odstąpiła wieś biskupowi Tidemanowi, a 8 lat później biskup chełmiński Jan Lubodzieski przekazał wieś ponownie kapitule chełmińskiej).

12,8km
Dalej z prawej strony rzeki pojawiają się zabudowania wsi znajdującej się w odległości 300 m od mostu drogowego w Mszanowie. Łąki Bratiańskie (prawdopodobnie miejsce kultu pogańskiego, gdzie czczono boginię Majumę; w XIII w. istniała tu kaplica, gdzie czczono wizerunek Matki Boskiej; ok. 1624 r. starosta bratiański Paweł Działyński, sprowadził do Nowego Miasta Ojców Reformatów; rok później lisowczycy, a w 1628 r. Szwedzi, niszczą miasto i palą miejscowy kościół; w1631 r. Działyński przenosi Reformatorów do pobliskich Łąk, w których istnieje kaplica z cudowną figurą Matki Boskiej; wybudowana staraniem Działyńskiego drewniana kaplica niebawem spłonęła, a w 1638 r. rozpoczęto budowę klasztoru i kościoła murowanego pod wezwaniem Wniebowzięcia Matki Boskiej; liczne cuda doświadczane za wstawiennictwem Matki Boskiej Łąkowskiej powodują że 4.06.1752 r. miała miejsce uroczysta koronacja, a Łąki zaczęto nazywać „Pruską Częstochową”. Wybudowano nowy klasztor, który w 1875 r. wojska pruskie zamknęły, a po wybuchu pożaru od uderzenia pioruna w nocy z 5 na 6 maja 1882 r., doszczętnie spłonął.

Rzeka silnie meandruje, brzegi porastają drzewa, które często są powalane przez bobry. Lewy brzeg wznosi się stromo, wysokie skarpy są podmywane przez silny nurt.

14,5km
W oddali widać dwie wysokie kościelne wieże, sygnalizujące nam że zbliżamy się do Nowego Miasta Lubawskiego (historia miasta sięga 1325 r., kiedy to komtur Ziemi chełmińskiej Otto von Luttenberg założył nad rzeką Drwęcą miasto nazwane Novum forum (Nowy Targ); ważny ośrodek administracyjno - gospodarczy państwa zakonnego; zwane w średniowieczu Nuwenmarkt (Nowy Targ), należało do jednego z najbardziej ufortyfikowanych miast Zakonu krzyżackiego; system obronny miasta powstawał w I poł. XIV w.; miasto otoczone było podwójną fosą zasilaną wodami Drwęcy i międzywałem ziemnym; mury obronne miały grubość ok. 1 m. wysokość ok. 7 m; uległy one częściowemu zniszczeniu w XVII w. i podczas Wojny Północnej, ale największe spustoszenie przyniósł im XIX w.; warto zobaczyć zabytkowe kamieniczki, gotycki kościół farny pw. Św. Tomasza Apostoła (Bazylika Mniejsza - wewnątrz największy w Polsce zespół gotyckich i barokowych malowideł ściennych!), d. kościół ewangelicki, baszty bramne, Muzeum Ziemi Lubawskiej – www.it.umnowemiasto.pl , www.umnowemiasto.pl . Pojawiają się starorzecza i okresowe zalewiska, dopływamy do kładki dla pieszych przy ulicy Wodnej. Z Lewej strony przed przyczółkiem mostowym możliwość zacumowania, do centrum miasta mamy tylko około 100 m.

16,3km
Za kolejnym zakrętem rzeki pojawiają się dwa mosty - kładka dla pieszych i most drogowy. Rzeka skręca w lewo i po chwili na wprost pojawia się most kolejowy z 1921 r. Osoby chcące zwiedzić miasto lub przenocować powinny tuż przy moście kolejowym wpłynąć do basenu przystani kajakowej na lewym brzegu (baza MOSiR - hotelik, parking, miejsce biwakowania - www.mosirnml.pl . Krajobraz ulega zmianie, dolina rzeki zwęża się, wzgórza morenowe zbliżają się do Drwęcy. Rzeźba terenu staje się bardziej urozmaicona, spowodowało to działanie ostatniego zlodowacenia.

20,3km
Szybki nurt sprawia, że po wypłynięciu z przystani miejskiej, zbliżamy się do przystani zlokalizowanej na lewym brzegu zaraz za mostem drogowym we Wsi Kurzętnik – Dolny (w lipcu 1410 r. Krzyżacy zamierzali stoczyć tu wielką bitwę z wojskami Jagiełły i Witolda; warto zobaczyć: ruiny gotyckiego zamku kapituły chełmińskiej; kościół Marii Magdaleny z 1320 r., amfiteatr i Drogę Krzyżową.) W obrębie mostu drogowego pojawiają się stare pale po wcześniejszym drewnianym moście oraz dwa nieduże kamienne bystrza, na które muszą uważać mniej doświadczeni kajakarze. Bezpiecznie cumujemy na terenie gminnej przystani kajakowej, uzupełniając zapasy, gdyż przez kolejne kilkanaście km nie będzie takiej możliwości.

Po prawej stronie w oddaleniu około 0,5 km rozciąga się wieś Lipowiec. Rzeka nadal meandruje, napotykamy przeszkody w postaci pojedynczych powalonych drzew. Za wsią mijamy przyczółki dawnego mostu bocznicy kolejowej byłej kopalni żwiru. Linia lasu z lewej strony dochodzi do skarpy rzecznej, z prawej strony liczne starorzecza i podmokłe łąki.

27,4km
Przed nami pojawia się most drogowy na drodze Nielbark - Tereszewo. Pod mostem nieduże kamienne bystrze, na które powinniśmy uważać. Po przepłynięciu ok. 200 m, poniżej mostu można dobić do lewego brzegu. Dogodne, zagospodarowane miejsce biwakowe, uczęszczane przez wędkarzy, turystów i kajakarzy. Można popłynąć dalej i po ok. 1,2 km, z lewej strony, na zakolu widoczne ujście strumienia Struga Krzemieniewska, którą można wpłynąć na wody użytku ekologicznego - wyrobiska pożwirowego jeziora Nielbark o pow. ponad 60 ha i po przepłynięciu akwenu wyrobiska dopływamy do łąki biwakowej.

Uwaga! Ujście strumienia zarasta roślinnością i łatwo można je przegapić. Otoczenie rzeki staje się bardzo urozmaicone, pojawia się coraz więcej Lasów, wysokie skarpy porośnięte trzcinowiskami, zielone łąki. Srebrzysta wstęga meandrującej Drwęcy w otoczeniu soczystej zieleni przyległych łąki lasów, tworzy urokliwe krajobrazy pozytywnie motywując uczestników spływu.

34,4km
W oddali na prawym brzegu widoczne zabudowania wsi Szramowo. Rzeka wije się w wąskiej dolinie otoczona podmokłymi łąkami. Po obu stronach wznoszą się wysokie pagórkowate wzniesienia, po prawej stronie zarośnięte - prawie niewidoczne ujście strumienia odprowadzającego wody jeziora Szramowa. Brzegi rzeki porastają wierzby i olchy oraz kępy łoziny, z lewej ścielą się rozległe łąki, po prawej wznoszą się wysokie morenowe wzgórza. W pobliżu we wsi Wielki Głęboczek na turystów czeka Zajazd Przy Kominku”, który widoczny jest z rzeki oraz pole namiotowe www.zajazdprzykominku.pl .

37,3km
Spływ można zakończyć przy moście drogowym na drodze krajowej 15 Toruń-Olsztyn, gdzie jest dogodne miejsce na wynoskę i dojazd dla samochodów odbierających uczestników spływu i sprzęt. Miejsce to zwane jest Topiele, od szerokiego i bagnistego w tym miejscu przejścia przez dolinę Drwęcy.

Do pobrania wersja elektroniczna:   Przewodnik – "Szlak kajakowy rzeki Drwęca Powiat Nowomiejski" str.1    ( pdf )

Do pobrania wersja elektroniczna:  Przewodnik – "Szlak kajakowy rzeki Drwęca Powiat Nowomiejski" str.2   ( pdf )

Opracował: Marek Połomski

Źródło: Wydawnictwo "Szlak Kajakowy rzeki Drwęca Powiat Nowomiejski". Referat Promocji Urzędu Miejskiego w Nowym Mieście Lubawskim 2012 r.
Fot. Achiwum Urzędu Miasta Nowego Miasta Lubawskiego

.